Alvorens we hier de puntjes op de i zetten en allerhande foute
voorstellingen doorprikken, door zowel de op sensatie beluste en allesbehalve
neutrale media als de twee strijdende (ex)sp.a-kampen, geven we toch nog een
belangrijke voorbeschouwing. De politieke vaudeville die nu al langer dan een
jaar aansleept in Aalst brengt de gehele socialistische beweging ernstige schade
toe, onafhankelijk of men nu sp.a-lid is of niet (opdracht volbracht voor
N-VA?) En spijtig genoeg zal nog blijken dat met de splinterbom die de
nationale en provinciale partijleiding op Aalst dropte, het verhaal bijlange nog
niet ten einde is.
Maandag 13 januari 2014
zal voor altijd gebeiteld staan in de annalen van de Aalsterse socialistische
beweging. Bij sommigen kwam dit nieuws als een donderslag bij heldere hemel,
anderen zagen dit al langer aankomen. Het ironische van de zaak is dat het
vooral niet-partijleden maar wél overtuigde socialisten waren die de bui zagen
hangen. Sommigen onder ons zijn als het ware al ervaringsdeskundigen als het aankomt op ontbinding van sociaal-democratische
organisaties en afdelingen. Maar daar komen we later nog uitgebreid op terug. Er
was nog maar pas een externe, neutrale bemiddelaar aangezocht om de 2 kampen te
verzoenen maar deze heeft zijn werkzaamheden nooit kunnen aanvatten.
Waar zijn de
politieke argumenten buiten “niet deelnemen aan de coalitie?”
We kunnen de consternatie van de uitgesloten mandatarissen
begrijpen. Sommige van hun argumenten snijden wel degelijk hout. Voert de
Vlaamse regering, waar sp.a samen met N-VA in de coalitie zit, een progressief of
sociaal beleid? Wat met de andere gemeenten waar sp.a en N-VA samen in bad
zitten? De Aalsterse mandatarissen die trouw de sociaal-liberale koers volgden
van de nationale sp.a-top (én dus de coalitielogica die hier automatisch uit
voortvloeit) worden nu plots zonder boe of ba aan de kant geschoven. Beetje vreemd,
niet? Waarom is de nationale en provinciale partijleiding nooit de politieke
discussie aangegaan tijdens een algemene ledenvergadering van de
Aalsterse afdeling? Zou het kunnen dat de ambetante
afdeling een doorn in het oog was van de partijleiding omdat zij niet blindelings
de bevelen opvolgde? Of omdat de coalitie in Aalst problematisch is in de goedkope
electorale profilering van de sp.a naar de nationale verkiezingen toe? Beide
kampen zeggen over zichzelf dat ze echte
socialisten zijn. Echter wanneer concreet de vraag gesteld wordt: “Wat is
socialisme volgens jullie?” dan blijft het oorverdovend stil …
Het argument van “de
meerderheid van de leden staat achter ons.”
Een partij die sinds mensenheugenis in de coalitie zit,
heeft sowieso met cliëntelisme te maken. Veel mensen zijn lid, niet omwille van
een politiek programma of ideologische keuze, maar omwille van hun job (of de
job van de hond met een hoed op van de neef van de broer van …) Het aandeel van
de sp.a-leden in Aalst die via via
een job hebben, schijnt volgens insiders vrij hoog te liggen. Alvast een
belangrijk argument in een regio met een historisch hoge werkloosheid. Het is
dan ook de logica zelve dat zij hun persoonlijke
beschermheiligen in de coalitie willen houden.
In deze optiek is het betwijfelbaar of het een
fluit verschil zou gemaakt hebben dat het bestuursakkoord vooraf open en bloot
gelezen én bediscussieerd geweest zou zijn voor men overging tot de stemming over al
dan niet deelname aan de coalitie. Het geheime bestuursakkoord lekte pas enkele
weken (sorry: maanden!) later uit maar het kwaad was al geschied.
Voor een vakbondsafgevaardigde
is het ondenkbaar dat hij of zij moet stemmen over een cao of sociaal akkoord
zonder de tekst in handen te hebben. Voor het gros van de aanwezige sp.a-leden die opgetrommeld waren volgens de regels van de autobusdemocratie op de beslissende algemene ledenvergadering vormde dit
kennelijk geen enkel probleem.
De postjes …
Waarom hingen en hangen nog steeds sommige mandatarissen zo
hard aan hun postje? Moeten er misschien stinkende potjes dichtgehouden worden?
Een voormalige voorzitter van OCMW en ASZ uit de socialistische stal werd in
het verleden veroordeeld wegens belangenvermenging, de juridische term voor
corruptie. Was hij een uitzondering? Aalst,
het kleine Charleroi aan de Dender?
Geen traditie meer
van open en kritisch debat
Een ander element is het verwateren van de traditie van een
eerlijke, open en kritische politieke discussie in de rangen van de sp.a en
zeker in de basis. Leden worden verondersteld niet echt in politiek
geïnteresseerd te zijn en dan laat men dat maar over aan de specialisten die doorgaans
beroepspolitici zijn. De gewone partijleden zijn wel nog goed genoeg voor louter
uitvoerende taken: om te gaan bussen en affiches te plakken bij de
verkiezingen, te helpen bij eetfestijnen … Laat ons even eerlijk zijn: de sp.a
in Aalst is verworden tot een carnavalgroep of voetbalclub waar de fans onvoorwaardelijk
hun helden steunen en heeft niets meer te maken met de haard van sociaal verzet
én kritische discussie van weleer zoals een echte arbeiderspartij hoort te
zijn. Het is dan ook niet te verwonderen waarom zo weinig vakbondsmensen nog
een lidkaart van de partij hebben.
Persbericht sp.a
We citeren het volledige persbericht van sp.a zoals het verstuurd
werd op die beruchte maandag om 11u15: “Het sp.a-partijbureau heeft vandaag unaniem het
advies gevolgd van de Administratieve commissie met betrekking tot de problemen
in de Aalsterse afdeling. Deze commissie oordeelde dat de onophoudelijke publieke
onenigheid binnen deze afdeling de belangen van de partij onherstelbaar
dreigde te schaden.
De Administratieve commissie, in vergadering bijeen op
maandag 13 januari, adviseerde het partijbureau om met onmiddellijke ingang de sp.a-afdeling
Aalst te ontbinden en opdracht te geven aan de huidige voorzitter en
politiek-secretaris om, eveneens onmiddellijk, een nieuwe afdeling op te
richten met medewerking en onder toezicht van de voorzitter en de secretaris
van sp.a Oost-Vlaanderen.
Het partijbureau heeft deze voormiddag positief gevolg
gegeven aan dit advies.
Het ontbinden van de sp.a-afdeling heeft tot
gevolg dat de leden van sp.a Aalst allen ontslagnemend
zijn. Wie de doelstellingen en actiemiddelen van de partij onderschrijft,
inclusief de afwijzing van de deelname aan de huidige bestuurscoalitie in
Aalst, wordt onmiddellijk en zonder onderbreking van lidmaatschap opnieuw
aangesloten. Het is de prioritaire taak van de afdelingsvoorzitter en
politiek-secretaris om alle betrokkenen hierover in te lichten.”
Met deze zeer drastische en allesbehalve
democratische maatregel werd het schisma dat al een jaar eerder ontstond in de
socialistische rangen geformaliseerd naar de buitenwereld toe.
“Noig Verontruste
Aalstenaars halen slag thuis ??? ”
Een krant kopte in de regionale pagina’s onder andere: “Noig Verontruste Aalstenaars halen slag thuis.” Laat ons even duidelijk zijn: de NOIG-VA hebben nooit om de
ontbinding van de Aalsterse sp.a gevraagd maar hebben steeds geageerd tegen het
feit dat de sp.a als zelfverklaarde progressieve partij toetrad tot een
coalitie met een uitgesproken rechts, anti-sociaal en autoritair programma met
op de koop toe 2 “plots bekeerde” fascisten als schepen. Wij hebben steeds de weg gekozen van de politieke discussie en
argumentatie, niet die van de voldongen feiten.
Diegenen die ons hiervoor
tot public enemy number one uitriepen,
kwamen niet verder dan het verspreiden van leugens en roddels en waren dan nog
slim genoeg om die ook op facebook te zetten … Veel politieke argumentatie hebben
we van die kant niet gezien of gehoord maar dat kunnen we ze ook niet kwalijk
nemen: van wie zouden ze het geleerd moeten hebben?
Opvallend was dan nog dat zij gesteund werden door
allerhande dubieuze en extreemrechtse figuren. We hebben moeten vaststellen dat
een klein (?) maar luidruchtig deel van de fans van de 2 schepenen heel wat gemeen
hebben met wat we normaal gezien aan N-VA en Vlaams Belang zouden toeschrijven:
een stevige portie provincialistisch chauvinisme afgekruid met racisme,
antivakbondssentiment en een soeplepel virulent anti-marxisme dat aan de beste
dagen van de koude oorlog doet denken. Eerlijkheidshalve moeten we ook
vermelden dat sommige voortrekkers van het kamp van de uit de gratie gevallen
mandatarissen zich hier allesbehalve kunnen in vinden maar om
politiek-opportunistische redenen hier niet in tussenkomen.
Voor de volledigheid verwijzen we nogmaals naar het
persbericht van NOIG-VA op die bewuste maandag: “De Noig
Verontruste Aalstenaars nemen kennis van de beslissing van de sp.a om uit de
Aalsterse coalitie te stappen. Zeer verwonderlijk hoeft dat niet te zijn. Noig
VA maakte vorige week al een opsomming van de maatregelen die het laatste jaar door de
nieuwe meerderheid opgelegd werden (o.m. in het OCMW). Zie:http://www.uilekot.org/node/1712
Die kunnen bezwaarlijk progressief, socialistisch of zelfs gewoon maar sociaal genoemd worden. Het arme gedeelte van de bevolking wordt in Aalst sinds een jaar vooral bestraft in plaats van gestimuleerd. De Aalsterse burgemeester wil het vooral beter doen dan De Wever zelf. Binnen de arrondissementshoofdstad Aalst ging men steeds verder en werd elke kritiek van binnen en buiten de stad weggewimpeld. Enkel de Aalstenaars mochten hun mond open doen. Een stad is geen eiland. Rond Aalst staat geen muur!
Noig-VA hoopt dat er nu kan gewerkt worden aan een gemeenschappelijke actie van alle sociaal voelende mensen om het Aalsters bestuur tot andere inzichten te brengen.”
Die kunnen bezwaarlijk progressief, socialistisch of zelfs gewoon maar sociaal genoemd worden. Het arme gedeelte van de bevolking wordt in Aalst sinds een jaar vooral bestraft in plaats van gestimuleerd. De Aalsterse burgemeester wil het vooral beter doen dan De Wever zelf. Binnen de arrondissementshoofdstad Aalst ging men steeds verder en werd elke kritiek van binnen en buiten de stad weggewimpeld. Enkel de Aalstenaars mochten hun mond open doen. Een stad is geen eiland. Rond Aalst staat geen muur!
Noig-VA hoopt dat er nu kan gewerkt worden aan een gemeenschappelijke actie van alle sociaal voelende mensen om het Aalsters bestuur tot andere inzichten te brengen.”
Ongezien
en drastisch?
De ontbinding van de Jongsocialisten en SP Oostende in de periode 1990-1992
TV OOST stelde in één van de vele reportages over de situatie: “Ongezien en drastisch dat de sp.a-top een
voltallige afdeling ontbindt,” is niet alledaags volgens politicoloog Kristof Styvers
van de Gentse Universiteit. Dat willen we als ervaringsdeskundigen wel even
nuanceren of zelfs tegenspreken.
Vanaf 1990 voltrok zich een heksenjacht binnen de socialistische
gelederen op de marxisten rond het maandblad “Vonk.” De eerste plaats waar orde
op zaken gesteld werd, waren de Jongsocialisten. In aanloop naar het congres
van 17 februari 1990 werd door het nationaal bureau (met o.a. Pascal Smet) de JS afdeling Antwerpen ontbonden en de
federatie Brussel niet langer erkend. Persmoties daartegen door de
afdelingen Boom en Schoten, solidariteitsverklaringen van het
Onafhankelijkheidsfront en ACOD-LRB Antwerpen en een steunadvertentie in De Morgen
waren niet meer dan achterhoedegevechten. De beslissing was genomen en zonder
mandaten van Brussel en Antwerpen lag de uitslag van het JS-congres bij
voorbaat vast.
Op dit congres bleken als bij wonder 100 afdelingen te bestaan
met in totaal 250 mandaten. Het congres tevoren waren het er nog maar 40 met
130 mandaten. Het congres werd professioneel
gefilmd en later vertoond op het nationaal SP-bureau.
Hierna ging men vervolgens “aan de slag” in de afdelingen.
Dirk Van der
Maelen kreeg de boodschap in Geraardsbergen orde op zaken te stellen. De marxisten
rond het maandblad Vonk, ook Vonkisten genoemd, waren in onze streek actief in
de JS- en partijafdelingen in Aalst, Ninove en Geraardsbergen. Sommigen van
deze militanten zijn nu als LSP’ers actief bij de Noig Verontruste Aalstenaars.
Echter het uitvoerend bestuur van de Geraardsbergse
SP afdeling riep de heksenjacht in onze regio een halt toe.
Daarmee was het verhaal echter nog niet ten einde. In de zomer van
dat jaar stapte het Oostends parlementslid Alfons Larridon uit de partij omdat
de partijdiscipline hem verbood tegen het lentedecreet van onderwijsminister
Coens te stemmen. Op basis van de voorkeurstemmen was de logische opvolger van
Larridon de Oostendse Vonkist Yves Miroir. Om dat te vermijden parachuteerde
het nationaal bureau van de SP Johan Vande Lanotte, toen kabinetschef van Tobback
senior. Vande Lanotte was echter geen lid van de afdeling en dus moest eerst
orde op zaken gesteld worden. De
volledige SP afdeling van 900 leden werd ontbonden en 22 Vonkisten werden
uit de partij gezet.
Ondanks al deze drastische maatregelen bleef de invloed van de Vonkisten
een bedreiging voor de carrièristen in de Jongsocialisten. In februari 1992 werd onder leiding van nationaal JS-voorzitter Pascal
Smet (nu onderwijsminister) het bericht de wereld ingestuurd dat de Jongsocialisten werden opgeheven en
de band met de partij werd verbroken om plaats
te maken voor een forum van jonge progressieven die op gemeentelijk vlak en
rond lokale thema’s actief wilden zijn. Op die manier werd de deur wagenwijd
opengezet voor jongeren uit de Volksunie en Agalev. Plots was
de SP de enige partij zonder jongerenwerking! Het bleek echter snel dat de
ontbinding niet doorgepraat was met de nationale partijleiding. Op initiatief
van Frank Vandenbroucke (toenmalig partijvoorzitter) werd er een overgangscomité
gestemd op een “heroprichtingscongres.” En tot ieders verbijstering ... zat er terug
een Vonkist bij.
Inquisiteurs
en heksenjagers worden doorgaans beloond in de “socialistische” partij.
Conclusie
De redenen waarom sp.a’ers in Aalst het ene of het ander (ex)sp.a-kamp
steunen is een mix van elementen waar doorslaggevende politieke of ideologische
argumenten maar een beperkte rol spelen maar dit heeft alles te maken met de
evolutie van voormalige (weliswaar burgerlijke) arbeiderspartij BWP over BSP en
SP naar sp.a als sociaal-liberale partij.
Persoonlijke sympathieën of
antipathieën, (gefnuikt) carrièrestreven, cliëntelisme … zijn nu bepalend. De
artificiële tegenstelling zoals we her en der kunnen lezen tussen “salonsocialisten
en principesocialisten” is flinterdun. Vanuit het salon kan je ook principes
hebben.
Eenzelfde scenario zoals de voormalige broedertwist in de Aalsterse
liberale familie (Open VLD en scheurlijst “Blauw” die inmiddels terug bij
elkaar zijn) is goed mogelijk aangezien
de ideologische meningsverschillen niet van die aard zijn om op termijn niet
terug te fusioneren.
Maandag 20 januari houden de ex-sp.a’ers een “nieuwe
socialistische beweging” boven de doopvont in buurthuis De Brug en niet in het
Volkshuis. Zij nodigen daarbij iedereen uit die met hun project instemt (wat is
dat buiten “in de coalitie zitten?”) ook mensen die tot hiertoe geen lid waren
van de partij …
